Tłumy na placu Marszałka Józefa Piłsudskiego po śmierci papieża Jana Pawła II
pałac
saski
saski
0/4
O projekcie
O projekcie
Zespół specjalnych serwisów internetowych Polskiego Radia – Izabella Mazurek, Bartłomiej Makowski, Jacek Puciato
Prof. Zbigniew Wawer, Joanna Borowska, Maria Wardzyńska, Zasław Adamaszek
Grzegorz Lipiński , Paweł Woźniak, Anna Szmida, Aleksandra Zając
Scenariusz: Bartłomiej Makowski Animacja: Bartosz Tytus Trojanowski Montaż i udźwiękowienie: Grzegorz Lipiński Lektorzy: Mateusz Drozd, Mathew Farell
Damian Luje Ponce, Alan Krawczyk, Marcin Kieruzel, Łukasz Kowalski, Paula Karolak, Mateusz Orłowski, Rozalia Przeworska, Michał Romańczuk, Marcin Żabicki
Grzegorz Kowalski
Krzysztof Kossowski, Katarzyna Milanowska, Marcin Rembacz, Dominik Szewczyk
Dział produkcji multimedialnych Polskiego Radia
Barry Keane, Mariya Shahuri, Piotr Siemiński, Irina Zawisza
Archiwum Polskiego Radia, Archiwum Radia Wolna Europa
Narodowe Archiwum Cyfrowe (NAC), Polska Agencja Prasowa (PAP), Forum, East News, Muzeum Powstania Warszawskiego (Ryszard Witkowski „Romuald”, „Orliński”; Józef Jerzy Karpiński „Jerzy”), Muzeum Warszawy, Biblioteka Narodowa w Warszawie, Biblioteka Narodowa w Krakowie, Biblioteka Naukowa Polskiej Akademii Nauk Polskiej Akademii Umiejętności (PAN PAU), Biblioteka Politechniki Warszawskiej, Mazowiecka Biblioteka Cyfrowa, Biblioteka Kongresu USA, Muzeum Narodowe w Warszawie, Muzeum Narodowe w Krakowie, Muzeum Narodowe we Wrocławiu, Urząd Miasta Warszawy, Bildarchiv Foto Marburg, Sächsisches Staatsarchiv, Wikimedia Commons (domena publiczna; CC BY-SA 4.0 – Kgbo), Muzeum Fryderyka Chopina w Narodowym Instytucie Fryderyka Chopina (fot. Waldemar Kielichowski)
Filmoteka Narodowa Instytut Audiowizualny (Jan Ordyński, „Sztandar Wolności”), Biblioteka Kongresu USA („On the Firing Line with the Germans”), United States Holocaust Memorial Museum (filmy Juliena Bryena)
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Odbudowa Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla oraz kamienic przy ulicy Królewskiej – koszty przygotowania i realizacji inwestycji
Część II
Pamiątki przeszłości. Ciągłość historii
Po II wojnie światowej plac Saski, bo taka nazwa obowiązywała do maja 1946 roku, przemianowano na plac Zwycięstwa. Przed Grobem Nieznanego Żołnierza upamiętniano nowo ustanowione święta państwowe. Komunistyczne władze organizowały również uroczystości na placu Defilad przed wzniesionym w latach 1952-1955 Pałacem Kultury i Nauki będącym symbolem sowieckiej dominacji nad Wisłą. Plac, przy którym wznosił się niegdyś Pałac Saski, pozostał istotnym dla środowisk opozycyjnych miejscem obchodów ważnych narodowych rocznic, które zostały przez władze usunięte z kalendarza.
1979
Msza święta na placu Zwycięstwa okazała się najważniejszym wydarzeniem pierwszej pielgrzymki do ojczyzny Jana Pawła II. Słynne słowa, które padły podczas mszy na placu Zwycięstwa w Warszawie, 2 czerwca 1979 roku, stały się wezwaniem do walki z komunizmem.
Wołam, ja, syn polskiej ziemi, a zarazem ja, Jan Paweł II, papież. Wołam z całej głębi tego Tysiąclecia, wołam w przeddzień Święta Zesłania, wołam wraz z wami wszystkimi: Niech zstąpi Duch Twój! Niech zstąpi Duch Twój! I odnowi oblicze ziemi!… Tej ziemi!
Plac Marszałka Józefa Piłsudskiego
Historycy podkreślają, że pierwsza pielgrzymka Jana Pawła II do Ojczyzny wstrząsnęła rodakami. Rok później powstał 10-milionowy związek Solidarność, który „odmienił oblicze tej ziemi”, a determinacja Polaków w walce o wolność doprowadziła do tzw. Jesieni Narodów, przemian w krajach bloku socjalistycznego i upadku komunizmu w Europie Środkowo-Wschodniej.
Trzecia pielgrzymka Jana Pawła II do Polski
Upadek muru berlińskiego
1981
Plac Zwycięstwa był również miejscem uroczystości pogrzebowych prymasa Polski Stefana Wyszyńskiego, zwanego Prymasem Tysiąclecia. 31 maja 1981 roku do Warszawy przyjechały tysiące wiernych, którzy chcieli towarzyszyć swojemu pasterzowi w ostatniej drodze. Do Warszawy przybyły także delegacje z całego świata, a sam pogrzeb przybrał formę manifestacji religijno-patriotycznej.
Uroczystości pogrzebowe Prymasa Polski Kardynała Stefana Wyszyńskiego
1990
Plac Zwycięstwa powrócił do nazwy plac Marszałka Józefa Piłsudskiego w 1990 roku. Do dziś pozostał miejscem państwowych patriotycznych uroczystości. III RP gościła tu delegacje zagranicznych przywódców, celebrowała najważniejsze święta państwowe.
2005
To tu, w spontanicznym odruchu społecznej solidarności, kilkanaście tysięcy warszawiaków zapaliło znicze i modliło się w dniu śmierci Jana Pawła II, 2 kwietnia 2005 roku.
Uroczystości w rocznicę śmierci papieża Jana Pawła II, plac Marszałka Józefa Piłsudskiego
(…) Pałac Saski wraz z Grobem Nieznanego Żołnierza jest trwale obecny w zbiorowej świadomości Polaków i przedstawia integralny element naszej narodowej spuścizny (…)
0